Isyu 3
   Agosto 2014


   Mga pamahiin at tagubilin
   para kay Butch Guerrero

   ROLANDO TOLENTINO

Mga pamahiin at tagubilin
para kay Butch Guerrero

Pag may aalis habang kumakain, ikutin ang plato nang ilang ulit para sa ligtas na paglalakbay.

Para maparami ang kawayan, kailangang may ingat ang paghiwalay nito sa magulang na puno. Kailangang may ugat, at mabilis na ililipat sa tataniman. Tiyaking parating basa ang lupa. Maging pasens’yoso sa pag-aabang, antayin ang paglabas ng luntiang dahon. Pag may lumabas na suhay, tiyak na ang paglago ng bagong puno.

Huwag kang magsuklay ng iyong buhok sa gabi dahil baka ikaw ay maging kalbo, ulila, balo. Subalit kung kailangang suklayin mo ang iyong buhok sa gabi, kagatin mo muna ang dulo ng suklay.

Kung iibig sa taxi driver, tiyaking nakalista ang number nito sa ibang lugar para kung mawala ang cell phone, di magkakaroon ng mga katanungan sa utak na what if’s, ano ang kahulugan nito, ano ang kahulugan ng buhay? O mag-aantay sa paboritong inuman na pinipilahan din ng mga taxi sa hatinggabi at magbabakasakali. Pero ito ang ligaya ng pagbabakasakali—kung ang pagbabakasakali ay hindi na pagbabakasakali, at nandoon na muli siya, isang madaling-umaga na hindi na magiging tulad ng iba pang madaling-umaga.

Huwag kang magsusugal kapag ikaw ay bagong gupit; kung hindi, ikaw ay siguradong matatalo.

Kung mamimili ng gamit, maging mapanlimi sa pagpili, huwag galit sa pera. At kung gusto ang isang bagay (kahit pa malaki, mabigat, mahirap iuwi), may paraan. Kung ayaw, may dahilan. O ayaw lang talaga. Kung marami na ang naipong gamit, i-repack at i-resell. Kung naging mapanlimi sa pagpili, madali itong ibenta. Kilalanin ang iyong mamimili. Huwag mura kung kaya nilang bumili ng mahal. No-no ito. Di ba naman, nakataya sa ibinibenta ang iyong pangalan at panlasa, ang iyong makulay na pangalan at panlasa?

Huwag upuan ang mga libro; kung hindi, ikaw ay magiging bobo. Kung gustong tumalino, matulog na may libro sa unan.

Mabuti ang may opinyon. Mas mabuti ang may opinyong nakabatay sa pagsisiyasat. Mas mabuti ang maalam na opinyon. Mabuti ang may paninindigan. Mas mabuti ang paninindigang tinitindigan, ipinaglalaban. Mabuti ang may sariling paninindigan. Mas mabuti na ang sariling paninindigan ay lampas sa sarili. Mabuti ang maging mabuti. Mas mabuti ang maging mas mabuti.

Kapag namamasyal kasama ang iyong mga kaibigan, lalo na sa gabi, dapat ay lagi kayong magkasama bilang isang grupo na pantay ang bilang. Kung hindi pantay ang inyong bilang, ang isa sa inyo ay kukunin ng mga espiritu upang gawing pantay ang inyong bilang.

Pag lumisan ang isang kaibigan, lumilisan ba siya? Pag lumilisan at hindi na bumabalik, lumilisan at hindi na nga ba siya bumabalik? Pag lumilisan at hindi na babalik, lumilisan at hindi na nga ba siya babalik? May lumilisan na nagpapaalam. May lumilisan na hindi nagpapaalam. Bawat paglisan ay may inaasahang pagbabalik. Umaasa na babalik. At habang hindi pa bumabalik, umaasa sa ligtas na paglalakbay, na makakarating siya sa kanyang destinasyon.

Huwag putulin ang iyong kuko sa gabi, o sa mga araw ng Martes, Miyerkules, at Biyernes.

May nagsasabing madaya ang taong lumisan. May daya dahil kumurap tayo. Pero walang daya at pagtatanggi. Puro panghihinayang at pangungulila. Pag may lumisan, ang lungkot ay pansarili. Sasakit ang ulo, pati ang batok, sisikip ang dibdib, mamumugto ang mga mata, may bumubukol sa lalamunan. Ilabas, wag isilid. Papasukin, pagkapehin, wag pamahayin. Dahil walang daya, dahil kumurap tayo at wala na ang dating nandiyan.

Kung ikaw ay maligaw, baligtarin mo ang iyong damit at makikita mo ang tamang daan.

May mga taong pader dahil nasasandalan. Kama dahil kumportableng nahihigaan, hinahayaan tayong managinip. Poste dahil nakatitindig. Bubong dahil nasusukuban. Salamin dahil nagsasabi kung sino ka talaga. Hapag dahil parating may hain para ibsan ang mga kulang. Kusina dahil kahit magulo’t marumi, pinanggagalingan ng sarap at gaan. May mga taong parang tahanan o nagbibigay ng tahanan sa maraming tao.

Upang maalis ang iyong takot habang ikaw ay nagsasalita sa harap ng publiko, maglagay ng isang sentimo sa loob ng iyong sapatos.

Nang minsang maikuwento ko ang panghihinayang sa mga bunga ng kamyas na nangahuhulog lang sa lupa, ito ang biglang naisagot ng isang kaibigan: “Sa Ilokos, ginagawa namin itong ensalada. Tadtarin hanggang maging maliliit na piraso, lagyan ng kamatis, sibuyas at bagoong, at pati bagnet kung hindi ka vegetarian.” Madalas kong tinatanaw ang puno matapos ang isa o dalawang beses kada taon na pagputol sa mga sanga nito para hindi sumagi sa kapitbahay. Inaabangan ang nagtampo nitong mga bunga.

Pag umalis ang kaibigan habang nag-iinuman, kailangang bigyan ng tagay. Iangat ang mga inumin, pagbanggain ang mga ito, tumitig sa mata ng isa’t isa, isigaw ang kanpai, proost, cin-cin, gesonheid, aung myin par say, salud, mabuhay!

Pag may aalis habang kumakain, ikutin ang plato nang ilang ulit para sa ligtas na paglalakbay.



Ang marami sa mga pamahiin ay halaw sa http://www.seasite.niu.edu/Tagalog/Folk_Beliefs/
mga_iba_pang_pamahiin.htm
, inakses ng 7 Disyembre 2013.