Mga Talâ at Tanong sa (di-buong) Pag-aagham-tao

   


Ang naunang bersyon ng papel, “Pagbubunganga, pakikingatngat, at pagkagat sa meron: Mga talâng di-buo sa pag-aaral ng teoryang antropolohikal,” ay naipresenta sa DSS Lecture Series, noong 19 Hulyo 2007, Audio-Visual Room, CHSS. Naipresenta rin ang isang rebisyon sa talakayan ng ‘Mindanawon’ loop, na ginanap sa Mindanawon Library, Ateneo de Davao University, noong March 16, 2008; nai-circulate sa network ng mindanawon@yahoogroups.com at sa isang workshop nito, “Theorizing Mindanao,” sa Ateneo de Davao University, 9-13 Abril 2008. Isa pang bersyon ay naipresenta sa Libot-Panayam ng Bagong Kasaysayan (BAKAS) sa Archaeology Studies Program Conference Room, UP-Diliman, Quezon City, na binigyang reaksiyon nina Dr. Ramon Guillermo, Dr. Maria Mangahas, Dr. Eufracio Abaya, at Dr. Rhommel Hernandez, noong 22 Abril 2008. May ilang minimal na pagbabago sa kasalukuyang bersyon.


Binubuo ang papel ng pitumpo’t limang (75) kapsula ng proposisyon, at nilagom sa huli [kapsula 74] ang mga sentral na punto. Ang papel ay maaaring hatiin sa tatlong bahagi: (1) presentasyon at kritika ng mga diskursong matingkad sa Pantayong Pananaw (at sa mga katulad na proyekto na kadalasang tinatawag na indigenization of knowledge) [kapsula 01 hanggang 11]. Sinasalungguhitan ng papel ang magkakaibang kilos at lohikang dala ng mga metapora (bibig, pangingisda, pangangalap, at iba pa) na makikita sa mga kaugnay na diskurso. Ang komunikasyunal na diin ng pantayo (‘talastasan’ at ang mahalagang tanong, ‘sino ang kausap?’) at ang mga banggang puntos sa loob nito (kontra at kampi) ay sinasalamin (o tinatakda) ng napiling metapora ng ‘bibig’ [kapsula 02, 03, 05] at ng lohika nito. Ibang mahahalagang puntos naman ang makikita, na di-litaw sa metapora ng ‘bibig,’ kung metapora ng ‘pangingisda’ (o ng bricoleur) ang bibigyang-diin, na mas pokus ang atensiyon sa ‘kamay,’ gawain, at tatag ng bagay na ginagawa, at hindi na gaanong mahalaga kung saan nanggaling ang mga sangkap [kapsula 48 hanggang 54]. (2) Makikita rin sa papel [kapsula 12 hanggang 28] ang ilang polemiks kaugnay ng Pantayo, mga kontra-puntos, at ilang kaugnay na usapin. Ang pagkakahabi ng lapit-pantayo at lapit-pangkami ay ipapakita rito; kahit pa, sa huli, bibigyang-diin pa rin ng papel ang pangangailangang gumawa ng (isang anyo ng) paninindigang ‘pantayo’ [kapsula 29 hanggang 47]. (3) Magbibigay ang papel ng mga mungkahing tema, metapora, metodo, at ilang halimbawang diskusyon (nasa mode na ‘pagtikim’) bilang pagdugtong at pagpapaibayo ng mga hiblang mahuhugot sa tekstong Pagbabago at Pag-unlad (1977) ni Ponciano Bennagen [kapsula 48 hanggang 75]. Ang akda ni Bennagen ay iniendorso bilang posibleng kanon sa pagbubuo, at pagpapaibayo, ng mahahalagang tema para sa agham-tao.



                                   |    KASUNOD NA PAHINA »